INNOVATIES VOOR DE TOEKOMST

Stel je voor dat je een kastje van 10x10x10 cm hebt dat communiceert via laserstralen. Het klinkt misschien als sciencefiction, maar dit kastje, genaamd CubeCAT, is een van de meest geavanceerde laserterminals voor kleine satellieten ter wereld. In april 2023 ging de eerste CubeCAT de ruimte in, aan boord van de Falcon9-raket. Daar wachtte een uitdagende missie: een optische communicatieverbinding met een grondstation op aarde opzetten, met een snelheid van 1 Gbps. Dat is sneller dan de meeste internetverbindingen thuis.

De CubeCAT is niet zomaar een kastje. Het is een knap staaltje techniek dat optiek, mechatronica, systeemintegratie en elektronica combineert. Met de CubeCAT verleggen we de grenzen van optische communicatie voor kleine satellieten. Deze technologie heeft veel potentieel voor de toekomst omdat deze meer bandbreedte, een lager energieverbruik, meer veiligheid en minder licentieproblemen biedt dan traditionele radiofrequenties.

Het heelal is een onvoorstelbaar grote en mysterieuze plek, vol met planeten, sterren en sterrenstelsels die we nog nooit hebben gezien. Hoe kunnen we deze verborgen werelden verkennen? Met de Extremely Large Telescope (ELT), een gigantische telescoop ter grootte van een voetbalstadion die in het noorden van Chili wordt opgebouwd: op de top van de Cerro Armazones met een hoogte van 3 km!

Het ‘oog’, met een diameter van 39 meter, is een holle spiegel die bestaat uit 798 afzonderlijke zeshoekige segmenten met een diameter van 1,4 meter en een dikte van 5 centimeter. Dit meesterwerk is niet alleen ontworpen maar ook geproduceerd door ons. Vanaf 2027 verwacht de telescoop operationeel te zijn. Met ongekende scherpte kunnen we dan detail beelden van het heelal vastleggen en hierop zullen we dingen kunnen zien die tot nu toe voor onze blik verborgen zijn gebleven. Zo kijken we samen naar een toekomst vol ontdekkingen!

Een van onze meesterwerken is de ontwikkeling en productie van onderdelen voor de SwissFEL bij PSI in Zwitserland. Dit is een machine die deeltjes tot bijna de lichtsnelheid versnelt,  terwijl via magneten de geladen elektronen door een miniatuur chicane worden geleid. Bij dit proces komen röntgenstralen vrij die zo krachtig zijn dat ze dwars door alles heen kunnen kijken, waardoor we de materialen en biologische weefsels om ons heen beter kunnen begrijpen en verbeteren.

Deze geavanceerde machine bevat meer dan 10.000 schijven en koppelingen, die we met een ongelooflijk hoge precisie hebben vervaardigd. Ze moeten perfect passen, want het zijn deze schijven die de deeltjes met hoge snelheid voortstuwen: elke afwijking kan leiden tot prestatieverlies of, erger nog, machine-uitval. De schijven en koppelingen zelf zijn het resultaat van een zorgvuldig proces van statistische analyse, assemblage en testen. We kunnen dimensionale nauwkeurigheden bereiken van minder dan 0,1 μm en oppervlakteafwerkingen die beter zijn dan 5 nm Ra. We hebben deze ongekende nauwkeurigheid bereikt dankzij onze geavanceerde ultraprecisietechnologie (UPT).

Hoe gaaf is het als de kosmos jouw canvas is: jouw speeltuin voor innovatie en verkenning? Bij VDL ETG maken we toegang tot de ruimte mogelijk door te starten met de assemblage van satellietbussen, in samenwerking met én onder begeleiding van onze partners in de VS. Een satellietbus is het chassis waarin de apparatuur van een satelliet wordt gemonteerd. Deze stelt de satelliet in staat om zijn missie – zoals communicatie, navigatie of observatie – uit te voeren in de uitgestrektheid van de ruimte.

De satellietindustrie is booming en er is een grote behoefte aan industrialisatie. Daarom werken we samen met een toonaangevende satellietbusbouwer en systeemintegrator om ontwerpen op maat te produceren, rekening houdend met de vorm, grootte, maakbaarheid en kosten. Ons doel is om de productie van satellietbussen naar Nederland te halen en zo nieuwe kansen te creëren voor technologische ontwikkeling in ons land. Kracht door samenwerking.

De Einstein Telescope, een revolutionair ondergronds observatorium, is uniek vanwege zijn ongeëvenaarde precisie bij het detecteren van zwaartekrachtgolven uit de ruimte. Deze bevatten waardevolle informatie over extreme gebeurtenissen in het heelal, van de aard van zwarte gaten en neutronensterren tot de eerste momenten na de oerknal. Het bouwproces lijkt op het leggen van een complexe driedimensionale puzzel, maar de beloning zal enorm zijn. Om technische uitdagingen als ruis en omgevingsverstoringen te verminderen, worden nieuwe technologieën zoals geavanceerde algoritmen, cryogene systemen en kwantumtechnologie ingezet. Hiermee kunnen we bijvoorbeeld trillingsvrij koelen.

De technologie wordt geperfectioneerd in samenwerking met 12 kennisinstellingen en bedrijven, de bouw start naar verwachting in 2028. Het is onze ambitie om deel te nemen aan dit project om ons de kans te geven geavanceerde kennis en technologie in te zetten en nieuwe markten te betreden.